اقامه نماز

اين محقق حوزه دين و رسانه در اين مقاله به بررسي جايگاه واقعي مسجد در دنياي جهان اسلام و نقش راهبردي مسجد در مقابله با جنگ نرم در افکار و انديشه هاي حضرت  امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري پرداخته است که به بخش کوچکي از اين مقاله مي پردازيم.
به گفته اين محقق، مسجد خانة خدا و مردمي‌ترين پايگاه براي بندگان صالح خداست. مساجد تنها محل عبادت نيست بلکه از صدر اسلام مهمترين مرکز براي دفاع از حريم دين مقدس اسلام بوده وخواهد بود. در طول تاريخ ، بزرگانى همچون پيامبر (ص )، ائمه اطهار وامامان معصوم (ع) و در عصر امروز امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري سربازان مدافع آن بوده اند.
در زمان پيروزي انقلاب اسلامي ايران مساجد مهمترين ارکان و بارزترين عامل شکل گيري حيات جنبش اسلامي مردم ايران بود. بطوري که امروزه نه تنها در ايران بلكه در بسياري از ممالک اسلامي، نقش آفريني مساجد را درسونامي بيداري اسلامي انقلابهاي اخير مي توان در منطقه به عينه مشاهده نمود.
خداوند در آيه‌ 217 سوره‌ مباركه‌ بقره مي‌فرمايد: "و لايزالون يُقاتلونكم حتي يُرَّدوكُم عَنْ دينِكُم إن استطاعُوا". معناي آيه اين است كه دشمنان شما همواره با شما در جنگ هستند. واژه لايزالون، دلالت بر استمرار دارد و گوياي اين است كه دشمنان هميشه با شما در جنگند منتهي بسته به شرايط مكاني و زماني نوع اين جنگ ممكن است متفاوت باشد. گاهي جنگ، جنگ نظامي است. گاهي اقتصادي است و گاهي نيز فرهنگي.

در بخش ديگر اين مقاله تاکيد شده است :جنگ نرم در حقيقت شامل هرگونه اقدام رواني و تبليغات رسانه اي است که “جامعه هدف” يا گروه هدف را نشانه مي گيرد، در جنگ نرم «رسانه ها» ابزار بسيار قوي و کارآمدي محسوب مي شوند که با اذعان تاسف بايد گفت:در جنگ نرم رسانه ها اغلب در اختيار مراکز ثروت و قدرت هستند و هر آنچه که اربابان خود ديکته مي کنند همان را منعکس مي نمايند.

بي شک توجه به اينکه مسجد سنگر دفاع از حريم دين مقدس اسلام است ، و در طول تاريخ ، بزرگانى همچون پيامبر (ص )، ائمه اطهار، امامان معصوم (ع) و در عصر حاضرحضرت امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري (مدظله العالي) بر اين مسئله تاکيد داشته اند، در اين راستا توجه به نقش راهبري شعار" مسجد سنگر است" مي تواند نقش تعيين کننده اي درمقابله با جنگ نرم دشمنان داشته باشد.
بر همين اساس براي تقويت زيرساخت هاي فرهنگي و رسانه ها و مقابله با جنگ نرم و رسانه اي دنياي غرب، بايستي به نقش  مسجد به عنوان يک ابزار مهم و جريان ساز رشد و تعالي فرهنگ اسلامي و نقش عبادى و ارتباطى مساجد بيش از پيش اهميت بدهيم.

 اين مقاله مي افزايد: مساجد به عنوان يک نهاد سنتي در جامعه و داراي قدمتي بيش از چهارده قرن ، اما با ارائه کارکردهاي مختلف در حوزه هاي مختلف از جمله رسانه‌اي ـ ارتباطي، حمايتي ـ پشتيباني و فرهنگي ـ هويتي توانسته با اقتدار، متناسب با نياز روز جامعه گوي سبقت را از ديگرنهادهاي مدرن همچون وسايل نوين ارتباط جمعي، به عنوان ستون فقرات جامعه اسلامي نقش عظيمي را در بيداري اسلامي  وسازمان‌ انقلاب هاي مردمي به ايفاي نقش بپردازند.

همان گونه که قبلا نيز اشاره شد، مسجد ازديرباز در زندگي مسلمانان نقش کليدي و تعيين کننده اي داشته و زيربناي شکل‌گيري تمدن اسلامي محسوب مي‌شود.در قرآن کريم در اين ارتباط  تاکيد شده است، « وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ، و مشرق و مغرب از آن خداست پس به هر سو رو كنيد آنجا روى [به] خداست آرى خدا گشايشگر داناست (البقرة ،آيه115)» تمامي جهان محضر خدا و جايگاه عبادت است اما مسجد قداست، ويژگي و آداب مخصوص به خود را دارد. مسجد مهمان سراي خداست. آرامش، گم شده عصر تکنولوژي و ارتباطات را مي توان در فضاي قدسي مسجد بازيابي نمود.
مسجد غير از اين محل عبادت و تهذيب، دانشگاه علم و تربيت، مرکز تشکيلات سياسي، محل قضاوت و اجراي عدالت، پايگاه تمدن و فرهنگ اسلامي و جايي براي بهبود ارتباطات اجتماعي است که در احاديث مختلف به عظمت و فضاي قدسي  آن تاکيد شده است.

مسجد تنها يک مکان نيست، بلکه سازماني است، بس مهم براي اجتماع مسلمان و اتحاد، يک پارچگي و هدايت آنان به سوي نيکي. ازاين رو هنگامي که مسجد ضرار براي ايجاد تفرقه در صفوف مومنان ساخته شد، خداوند رسولش را فرمود که آن را ويران کند.(صحيح بخاري، ج1، ص162).

به رغم مسايل بيان شده در اين راستا، مسجد ميدان بزرگي براي تبادل افکار و مشاوره در امور مسلمان است. مسلمانان در هر شهري که ازسوي سپاهيان اسلام فتح مي شد، مسجدي مي ساختند. هدف اين نبود که مساجد فقط مکان عبادت باشد، بلکه منظور اين بود که مرکز فرهنگ، اشاعه ي تمدن و تکوين افکار عمومي صحيح اسلامي هم به شمارآيد. هر گاه مسلمانان به مکان جديدي کوچ مي کردند، مسجدي مي ساختند، تا مرکز جديدي براي گردهمايي مومنان باشد.( امام، 1384،ص 27)

مقام معظم رهبري مساجد را پايگاه ديندارى و حركت مردم در جهت دين و مرکزي براي حرکتهاي اسلامي در طول تاريخ معرفي کرده و فرموده است:" ما بايد براى مساجد برنامه‏ريزى كنيم‏. در همه‏ مراحلِ اين تاريخ پُرافتخار، مساجد هميشه پايگاه ديندارى و حركت مردم در جهت دين بوده است. انقلاب ما از مساجد شروع شد؛ امروز هم در هنگامى كه حركت و بسيج مردم مطرح مى‏شود - چه سياسى و چه نظامى - باز مساجد كانونند؛ اين بركت مساجد است."( سخنرانى در ديدار با جمعى از روحانيون، ائمه‏ى جماعات و وعاظ نقاط مختلف كشور در آستانه‏ى ماه مبارك رمضان‏،14/12/1370)

رهبر معظم انقلاب بر اساس همين شناخت، بارها در پيام ها و بيانات خود بر اهميت اجتماع و حضور فعال در مساجد تأکيد داشته، آن را موجب تقويت اسلام و نظام دانسته و تاکيد مي کنند:" همه‏ كارهاى مهندسى بزرگ بايستى يك پيوست مسجد و نمازخانه داشته باشد. وقتى مترو طراحى ميكنيم، براى ايستگاه مترو، مسجد در آن ملاحظه شود؛ ايستگاه قطار طراحى ميكنيم، فرودگاه طراحى ميكنيم، مسجد در آن حتماً ديده شود. شهرك طراحى ميكنيم، مسجد در مراكز لازم كه ممكن است بيش از يكى لازم باشد، در او حتماً ملاحظه شود. آيا ممكن است ما يك شهرك را طراحى كنيم، خيابان‏كشىِ او را فراموش كنيم؟ ميشود شهركِ بدون خيابان؟ با اين چشم بايد به مسجد نگاه كرد. شهرك بدون مسجد معنى ندارد. وقتى انبوه‏سازان ساختمان ميخواهند مجوز بگيرند براى انبوه‏سازى و ساختمان بسازند، در نقشه‏اى كه ارائه ميدهند كه مجوز بر اساس او صادر ميشود، بايد نمازخانه ديده شود. ما بايد با نمازخانه اينجورى برخورد كنيم."( بيانات در ديدار شركت‌كنندگان در هفدهمين اجلاس نماز،29/8/1387)
همچنين به صراحت تاکيد دارند:" همه‏ خانواده‏ها و همه‏  مردم - مخصوصاً جوانان - به نماز و مسجد و عبادت و جلسات قرآن اهميت بدهند. هرچه امروز اين كشور از عظمت ، عزت و قدرت به دست آورده است، در سايه‏ى قرآن و اسلام و نماز و عبادت و ذكر خداست. با نماز و مسجد و عبادت و جلسات دينى و جلسات قرآن بايد انس پيدا كنيد."( سخنرانى در جمع كثيرى از مردم بخش دلوار و روستاهاى تابعه،13/10/1370)

و در سخني ديگرمي گويند:" قدر مساجد را بدانيم؛ قدر جلسات مذهبى را بدانيم. و مسجد مورد بى‌اعتنايى قرار نگيرد."( بيانات در ديدار روحانيون استان سمنان،17/8/1385)
حضرت آيت‌الله‌العظمي سيدعلي خامنه‌اي (مد‌ظله‌العالي) ، با تأکيد بر حفظ مساجد به عنوان اصل و اساس انقلاب و اينکه با توجه به تاكيدات فراوانى كه از پيشوايان دين نسبت به مسجد و حضور مستمر آن وارد شده است، مي فرمايند: " اشتباه است اگر ببينيم و بشنويم كه مساجد از علما و روحانيون خالي است، مسجد پايگاه اصلي است و مواجهه روبرو با مردم يك مسئله بي‌نظير است. روحانيت بايد ضمن حفظ اين جايگاه‌ها و ارتباط عرصه حضور خود را توسعه دهد."( بيانات ديدار علماء، فضلا و روحانيون كشور با رهبر انقلاب در مشهد مقدس، 26/2/1386)
در اين ميان، با اتکا به نقش راهبري شعار" مسجد سنگر است" در بيانات و فرمايشات حضرت امام خميني(ره) ومقام معظم رهبري (مدظله العالي) است واز همه مهمتر توجه به فرامين الهي، آموزه هاي ديني و بزرگانى همچون پيامبر (ص )، ائمه اطهار وامامان معصوم (ع) و درعصر امروز امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري در خصوص اينکه مسجد قلب جامعه اسلامي است و اهميت آن با تاکيد آيات وحي، کلام گهربار ائمه ي معصومين(ع) و نقش تاريخي که در تمدن اسلامي تا به امروز ايفا کرده، مي توان از تهديدات نرم دشمن جلوگيري نمود.

در بخش ديگر اين مقاله آمده است: در واقع، امروز استفاده از قدرت نرم براي تأمين منافع ملي و تماميت ارضي كشور، ضرورت است و مراقبت از كشوردر برابر تهديد نرم حياتي است .براي مقابله با جنگ نرم ، داشتن استراتژي مهم تراز داشتن قدرت است، بنابراين لازم است در دو حوزه داخلي و بين‌المللي، نقش هر يک از نهادهاي دولتي مشخص و تبيين گشته و تقويت توانمندي‌ سازمان‌هاي امنيتي تقويت شود.

به اين نکته بايد توجه داشته باشيم که مساجد ما در صورتي مي توانند، نقش مثبتي درمقابله با غلبه جنگ نرم دشمنان ايفا کنند، که به دانش ،علم و فناوري لازم براي مقابله با اين جنگ نرم داشته باشند.
اميد است که سياستگذاران داخلي که درکانونهاي فرهنگي هنري مساجد کشورمان به برنامه‌سازي مي‌پردازند و افکار عمومي را در اختيار دارند، به ظرافت‌هاي جنگ نرم بيش از پيش پي ببرند و سريع‌تر خود را تمام قد به ابزارمقابله با جنگ نرم دشمن مجهز کنند و با توکل بر ذات اقدس احديت و بهره‌مندي مطلوب از امکانات و نعمات الهي‌کشوراعم از مادي، انساني و معنوي بتوانيم ضمن مقابله با دسيسه‌هاي دشمنان اسلام و نظام، پرچم انقلاب را به صاحب اصلي‌ آن ‌حضرت‌ ولي‌الله‌آلأعظم (عجّ‌الله‌تعالي‌فرجه) برسانيم.
در اين ميان آنچه مهم به نظر مي رسد، اينکه دست اندرکاران حوزه دين، برنامه ريزان راهبردي عليه تهديدات نرم دشمن واعضاي کانونهاي فرهنگي هنري مساجد کشورمان با توليدات موثر آموزشي، اطلاع رساني و آگاهي بخشي و به عرصه کشاندن نخبگان در اين عرصه، مي توانند با تصويرسازي درست توام با اميدآفريني وحفظ منافع ملي ، نقش مهمي را در کاهش عوارض رواني ، تقويت وحدت و انسجام ملي و ايجاد تحرک و نشاط در جامعه داشته باشند.
يادآور مي شود: اين مقاله رتبه اول طرح هاي پژوهشي کانون هاي مساجد در استان آذربايجانشرقي را به خود اختصاص داده است.
درهمايش گراميداشت نوزدهمين سالروز تاسيس کانون هاي مساجد در تبريز که روز 22 اسفند  با حضور مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي آذربايجان شرقي برگزار شد که در آيين از5 نويسنده مقالات برتر طرح هاي پژوهشي کانون هاي مساجد با اهداي لوح تقدير و جايزه نقدي تقدير و قدرداني شد.

منبع